Sunday, May 30, 2010

144. Γάμοι

Υπάρχουν, διαχρονικά, τριών ειδών γάμοι:

1. Ο γάμος από έρωτα.

2. Ο γάμος από συνοικέσιο.

3. Ο γάμος υπό την πίεση της απειλής όπλου (shotgun wedding, αμερικανιστί).

Ο γάμος από έρωτα αποκλείεται. Καταδικάζεις τον Badiou, απορρίπτω τον Negri, θέλεις Lukàcs, θέλω Rancière. Δεν θα τα βρούμε. 

Ο γάμος από συνοικέσιο θα αποτύχει όπως απέτυχε και πριν, οικτρά. Θα νομίζουμε ότι τα βρήκαμε επειδή εξαπατήσαμε αλλήλους για τις προτιμήσεις μας και μετά θα αναρωτιόμαστε τι κάνουμε εμείς οι δυο στο ίδιο σπίτι.

Μήπως να δοκιμάζαμε τον γάμο υπό την πίεση της απειλής όπλου; Όχι τίποτα άλλο, αλλά κυκλοφορούν φήμες ότι αν δεν παντρευτούμε να γίνουμε άνθρωποι σωστοί και χρήσιμοι στην κοινωνία, θα βιάσουν πρώτα εσένα και μετά εμένα.

Saturday, May 29, 2010

143. Πείραμα

Θέλω να κάνω ένα πείραμα.


Πρόβλημα
Το πρόβλημά μας είναι ότι η μαρξική αριστερά δεν έχει συγκεκριμένες προτάσεις. Κάνει απλώς κριτική. Για αυτό εμπιστευόμαστε τη ζωή μας αλλού. Επειδή μας αρέσουν οι συγκεκριμένες και παραγωγικές λύσεις. Και χρειαζόμαστε συγκεκριμένη λύση σε ό,τι αφορά τον αντικειμενικό μας σκοπό.

ΑΝΣΚ
Στόχος μας είναι η δραστική περικοπή του χρέους και η ανάκαμψη της οικονομίας της χώρας με κάθε κόστος.

Αρχικές υποθέσεις:
1. Θα υποθέσουμε ότι στην Ελλάδα δεν υπάρχει κανενός είδους κομμουνιστική αριστερά. 
2. Υπάρχει απόλυτη συναίνεση για το δέον και πρακτέο. 
3. Όλοι δέχονται αδιαμαρτύρητα τις θυσίες που επιβάλλει το ΔΝΤ, τις περικοπές μισθών και συντάξεων, τις απολύσεις, τα πάντα. Δεν υπάρχουν απεργίες ή κινητοποιήσεις.
4. Όλοι όσοι έχουν δουλειά προσέρχονται στη δουλειά και είναι εργατικοί και γελαστοί.
5. Όλοι είναι περισσότερο αισιόδοξοι από ό,τι αν είχαν πάρει ψυχοφάρμακα. Τα βλέπουν όλα ρόδινα, έχουν πνεύμα ακμαίο. Δεν έχουν καμμία αμφιβολία ότι θα επικρατήσει η δύναμη του θετικού πνεύματος.

Όπως Αμερική.

Στάδια επίτευξης του ΑΝΣΚ
Λαμβάνοντας τις παραπάνω υποθέσεις ως δεδομένα, γράψτε παρακαλώ [υπό μορφή σχολίων] πώς θα επιτευχθεί ο στόχος μας. Αν υποθέσουμε ότι σε κάθε έτος μιας πενταετίας θα έχει επιτευχθεί μέρος του στόχου, συμπληρώστε ποιο θα είναι αυτό:

2010-11:
2011-12:
2012-13:
2013-14:
2014-15:

[Αν δεν σας αρκεί η πενταετία, προσθέστε όσα έτη σας χρειάζονται για να αναπτύξετε το συγκεκριμένο περιεχόμενο της επίτευξης του ΑΝΣΚ].

Ευχαριστώ.

Thursday, May 27, 2010

142. Τοξικότητα

Όταν για να διανύσεις μια απόσταση πρέπει να περάσεις από σημεία με έντονη τοξικότητα, δεν είναι καλή ιδέα να ξοδεύεις την ενέργειά σου διαμαρτυρόμενος για το γεγονός. Είναι πολύ καλύτερο να έχεις προμηθευτεί προστατευτική μάσκα. 

Αν καθώς περνάς τα σημεία αυτά, αντιληφθείς άλλους να τα διανύουν χωρίς προστασία και χωρίς να δείχνουν σημάδια δυσανεξίας, μην μπεις στον πειρασμό να βγάλεις τον δικό σου προστατευτικό εξοπλισμό για να ελαφρυνθείς: απλώς, τα δικά τους αναπνευστικά συστήματα έχουν προσαρμοστεί στην τοξικότητα. Θα παρουσιάσουν προβλήματα προσαρμογής αργότερα, στον καθαρό αέρα.

Wednesday, May 26, 2010

141. Χρηματιστήριο αξιών εντολών του Κυρίου

(Για το βυτίο)

Αυτήν την περίοδο, η μετοχή της εντολής "αγάπα τον πλησίον σου ως εαυτόν" (Ματθ. 19, 19-20) βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση, έχοντας υποχωρήσει από τις 1.350 μονάδες πέρυσι τέτοιον καιρό στις 234 μονάδες.

Αντιθέτως, οι μετοχές της εντολής "Ουκ επιθυμήσεις πάντα όσα τω πλησίον σου εστί", εκ του μωσαϊκού νόμου, έχουν ξεπεράσει κάθε προσδοκία, ανεβαίνοντας στις 3.258 μονάδες.

Αξιόπιστοι οίκοι αξιολόγησης των εντολών του Κυρίου αναφέρουν ότι η γενικότερη τάση είναι αυτή της επιστροφής σε κλασικές, vintage αξίες όπως αυτές της Παλαιάς Διαθήκης, ενώ οι πιο νεωτερικές, ρηξικέλευθες ίσως επιλογές όπως οι εντολές Νέας Διαθήκης έχουν χάσει την παλιά τους αξιοπιστία για τους αγοραστές.

Προσέθεσαν επίσης ότι το επενδυτικό κλίμα μοιάζει να ευνοεί τις απαγορευτικές εντολές παλαιού τύπου, ενώ αντιμετωπίζει με μεγαλύτερη καχυποψία και επιφυλακτικότητα την ξεθωριασμένη πλέον μόδα των προτρεπτικών εντολών.

Tuesday, May 25, 2010

140. Πίστη, αγάπη, ελπίδα

Αυτός που λέει "κανείς δεν πιστεύει σε τίποτε πια!" μιλά για τη δική του απιστία χωρίς να το γνωρίζει. Οι άνθρωποι πιστεύουν σ' αυτόν που πιστεύει, δηλαδή στην ίδια την πίστη.

Όπως αγαπούν, όσοι αγαπούν, την ίδια την αγάπη.

Όπως ελπίζουν, όσοι ελπίζουν, στην ίδια την ελπίδα.

Για τον άπιστο, τον άνθρωπο χωρίς αγάπη, τον άνθρωπο χωρίς ελπίδα, αυτή η χωρίς εγγυήσεις αλήθειας αφιέρωση είναι η αποκορύφωση της επικίνδυνης θεολογικής ψευδαίσθησης. Γιατί για αυτόν δεν υπάρχει κυριαρχία χωρίς εγώ, δεν υπάρχει κυριαρχία που να εκθέτει κάθε εγώ στα μεγαλύτερα ρίσκα για συντριβή και δυστυχία. Ο άπιστος έχει αναγάγει την οντοθεολογία του κυρίαρχου εγώ σε πεφωτισμένη κοσμικότητα. Η απάντηση σ' αυτήν την κρυφά θεολογική αθεϊα είναι μια υπόρρητα άθεη θεολογικότητα, μια θεολογία αμετάβατη, χωρίς αντικείμενο, αφιερωμένη στην αυτεπάρκεια αυτών που η ορθόδοξη θεολογία συρρικνώνει σε απλό μέσο: πιστεύω στην πίστη, αγαπώ την αγάπη, ελπίζω στην ελπίδα.

139. Εσύ

Εσύ είσαι αυτός που ονειρεύεται, εσύ αυτός που διακόπτει το όνειρο μ' ένα κουβά κρύο νερό. Αν δεν ονειρευτείς, πώς να ξυπνήσεις; Αν δεν θυμάσαι ότι πρέπει να ξυπνάς, πώς να ξαναονειρευτείς; 

Monday, May 24, 2010

138. Ευθανασία

Ο καπιταλισμός είναι πλέον ασύμφορος. Χρειάζεται να ρίχνεις ένα δισεκατομμύριο στις τράπεζες για να πάρεις πίσω 500.000 σε πραγματική ανάπτυξη. Να καταδικάζεις τα προϊόντα να μένουν απούλητα για να περικόψεις τα χρέη. Να δημιουργείς ανεργία χωρίς να είσαι σε θέση να εκμεταλλευτείς την πτώση στις τιμές του κόστους εργασίας.

Ο καπιταλισμός είναι τόσο ασύμφορος που ο καπιταλισμός θα τον καταργούσε χωρίς δεύτερη σκέψη.

Ο σκοπός της ζωής του --να παράγει κέρδη σε μεγάλη κλίμακα-- είναι πλέον ανέφικτος. Έχει περιέλθει σε αθεράπευτη κατήφεια. 

Αλλά δεν μπορεί μόνος του να βάλει ένα τέλος. Και υποφέρει. Βοήθησε τον καπιταλισμό να αφήσει τη ζωή με αξιοπρέπεια. Μην τον αφήνεις να βασανίζεται. 


Thursday, May 20, 2010

137. Ευπρέπεια και αξιοπρέπεια

Διαχρονικά, η απαίτηση της άρχουσας τάξης όταν τα πράγματα σκουραίνουν, το πόπολο βράζει, και τα προνόμιά της απειλούνται, είναι "περισσότερη ευπρέπεια!" Ακόμα και όταν αντιμετώπιζε το ενδεχόμενο εκτέλεσης, ο Κάρολος ο πρώτος απορούσε με την αναίδεια των κοινοβουλευτικών εχθρών του περισσότερο από ό,τι με την υπεροχή της έμπρακτης δύναμής τους.

Μικρή εντύπωση πρέπει συνεπώς να προκαλεί το γεγονός ότι οι στόχοι της λαϊκής οργής σοκάρονται γνήσια και χωρίς διαφοροποίηση από λεκτικές επιθέσεις εναντίον τους. Δεν είχαν ποτέ διανοηθεί την ισότητά τους με το πόπολο, ισότητα που τους καθιστά, στα ίδια τους τα μάτια, αναπάντεχα ευάλωτους.

Το πόπολο, από την άλλη, δεν είχε ποτέ ειλικρινή διάθεση για ευπρέπεια. Νιώθει την ταξική του απόσταση από ό,τι επισύρει ο όρος, κατανοεί το γεγονός ότι ως αξία, η ευπρέπεια αντιπροσωπεύει ένα κόσμο με τους δικούς του νόμους, απομακρυσμένο από τις δικές του συνθήκες ζωής. Αυτό το οποίο συναισθάνεται με οργή κάποιες φορές είναι το χαμένο του δικαίωμα στην αξιοπρέπεια. Γιατί η εξουσία, ερμηνεύοντας τα πάντα με το δικό της πρίσμα, ξεχνά ότι αν και οι "από κάτω" δεν έχουν ιδέα για το τι σημαίνει ευπρεπής συμπεριφορά, έχουν ωστόσο μια ιδιαίτερα οξεία αντίληψη για το τι σημαίνει αξιοπρέπεια, και θρέφουν έντονη μνησικακία για όποιους τους την στερούν.

136. Η σπηλιά της πολιτισμικής αριστεράς

Από τις αρχές του 2010, οι Έλληνες πρόσεξαν μια παράξενη, ξαφνική εξαφάνιση. Την εξαφάνιση της μεγάλης πλειονότητας των επιφανών αρθρογράφων της πολιτισμικής αριστεράς από το πεδίο της συζήτησης στα μεγάλα έντυπα.  Στα χρόνια που προηγήθηκαν, είχαν δώσει πλείστες όσες σφοδρές μάχες στο δοξασμένο πεδίο της μάχης κατά του εθνικισμού, υπέρ της πολυπολιτισμικής ανεκτικότητας, ε, σε γενικές γραμμές αυτά. Κάπου εκεί εξαντλούνταν ανέκαθεν αυτό που οι ίδιοι αντιλαμβανόντουσαν ως πολιτική. Κάτι ξέμπαρκοι έμειναν μόνο να μιλούν, οι περισσότεροι από αυτούς, περιέργως, άτομα χωρίς συνεργατικές σχέσεις με τον ελληνικό τύπο, χωρίς οικονομική εξάρτηση από τα ελληνικά ΑΕΙ και χωρίς επαγγελματικές εξαρτήσεις από ελληνικούς εκδοτικούς οίκους.

Θρύλοι λένε ότι όλοι οι εξαφανισθέντες έχουν μαζευτεί σε μια μεγάλη σπηλιά και σκέπτονται. Σκέπτονται. Σκέπτονται. Προσπαθούν, θεωρούν ορισμένοι, να κάνουν την κρίση να φύγει ενώνοντας την συχνότητα των σκέψεών τους, όπως κάνανε κάτι χίπηδες το 60. Έξω από τη σπηλιά, προσθέτουν, ακούγεται ένα ΜΜΜΜΜΜΜΜΜΜ... που κάποιοι ερμηνεύουν ως τον ήχο του υπερβατικού διαλογισμού, κάποιοι άλλοι ως απαλό ροχαλητό και κάποιοι τελευταίοι, κακεντρεχέστεροι, ως τον ήχο που κάνει κάποιος για να βουλώσει τα δικά του αυτιά. 

Λέγεται, τέλος, ότι αν, κάποτε, τελειώσει η κρίση, αυτοί που είναι στη σπηλιά θα ξαναεμφανιστούν στο προσκήνιο, έχοντας γράψει πολλά χρήσιμα και διδακτικά βιβλία και άρθρα για τα φλέγοντα ζητήματα της επικαιρότητας που τότε θα είναι --ευτυχώς να λέμε-- παρελθόν. Η σοβαρή συγγραφή, λέγεται, προαπαιτεί ησυχία· και αυτό που πραγματικά συνέβει ήταν ότι όλοι αισθάνθηκαν μια ξαφνική ανάγκη να γράψουν φιλόδοξα συγγράματα εκεί, γύρω στον Γενάρη του 2010.

Tuesday, May 18, 2010

135. Θάνατος και αναγνώστης

Γράφω επειδή έχω ερωτήσεις: μια από αυτές, που προσπαθώ να απαντήσω γράφοντας, είναι γιατί γράφω. Και η επόμενη, αλληλένδετη ερώτηση είναι, αναπόφευκτα, για ποιον γράφω. 

Στο site της alexa (θυγατρική της amazon, παρεμπιπτόντως), πληροφορήθηκα ότι το ιστολόγιο (το άλλο, όχι αυτό, αυτό δεν έχει πληροφορίες ακροατηρίου), το διαβάζουν "περισσότερο άνδρες, άτεκνοι, με μεταπτυχιακή εκπαίδευση", οι οποίοι το επισκέπτονται από το σπίτι.

Η αποκάλυψη αυτή δεν σημαίνει τίποτε απολύτως για το είδος των κειμένων που γράφω. Ή σημαίνει πάρα πολλά. Ή τα πάντα. Δεν μπορώ να γνωρίζω. Σ' αυτά τα θέματα η  συνειδητοποίηση των μπανάλ ορίων που συγκροτούν το πεδίο υποδοχής του λόγου είναι εξίσου αναγκαία και άχρηστη σε ό,τι αφορά τα ερωτήματα που κουβαλάει το γράψιμο.

Για παράδειγμα, αυτοί που τώρα είναι η πλειοψηφία, οι άτεκνοι άνδρες με μεταπτυχιακή εκπαίδευση, τι θα απογίνουν όταν μεγαλώσουν; Θα κάνουν παιδιά; Θα βρουν δουλειά; Θα "αφομοιωθούν"; Θα τα κοιτούν όλα αυτά σαν "παιδική ασθένεια" νεανικού επαναστατισμού; Θα είναι περισσότερο θυμωμένοι από ό,τι τώρα; Θα αλλάξουν κάποτε κάτι στον κόσμο γύρω τους; Και αυτοί/αυτές που δεν διαβάζουν ή διαβάζουν λιγότερο; Φοβούνται; Αδιαφορούν; Νιώθουν αποκλεισμένοι/ες από ένα λόγο που διεκδικεί οικουμενικότητα; Αισθάνονται ότι όλο αυτό που εγώ λέω γράψιμο είναι άσκοπο; Ναρκισιστικό; Υποκριτικό; Αδιέξοδο; 

Σκέφτομαι ότι αν τα γνώριζα όλα αυτά, δεν θα υπήρχε κανένας λόγος να αρχίσω ή να συνεχίσω να γράφω. Υπ' αυτή την έννοια, η ακριβής γνώση του αναγνώστη σου είναι σαν την ακριβή γνώση της ημερομηνίας και του τρόπου θανάτου σου: κάτι ταυτόχρονα αδύνατο, παράδοξα απογοητευτικό ως προοπτική (για κάποιο λόγο ο καθένας απογοητεύεται στην ιδέα όχι απλώς ότι θα πεθάνει, αλλά ότι θα πεθάνει όπως εκατομμύρια άλλοι) και τρομακτικό· κάτι που θεωρείς ότι θα ήθελες να γνωρίζεις αλλά που ταυτόχρονα δεν ξέρεις πώς να διαχειριστείς.

Ο αναγνώστης μου είναι ο θάνατός μου: το σημείο όπου διαλύομαι σαν το αμάξωμα που προσκρούει σε τοίχο, αυτός που με εγκλωβίζει στο να είμαι μόνο γλώσσα, αυτός που με κοιτάζει σιωπηλά καθώς αραδιάζω, πανικόβλητα, όλα μου τα χαρτιά στο τραπέζι, ξέροντας εκ των προτέρων πως δεν υπάρχει τρόπος να νικήσω.




Thursday, May 6, 2010

134. Γυναικολογικά

Τι είναι αυτό που έρχεται, που πιέζει όλο και περισσότερο για να βγει από το σκοτάδι της μήτρας; Φρέσκια, αθώα ζωή; Μια φρικτή τερατογέννεση; Ένα βρέφος πρόωρα νεκρό; Κάθε γέννα πονάει, αλλά αυτό δεν εξασφαλίζει κάτι για τη φύση αυτού που γεννιέται.

133. Κέλυφος

Η ελληνική κοινωνία που υπάρχει είναι ένα κέλυφος υπό το οποίο ασφυκτιά η ελληνική κοινωνία που έρχεται. Για την δεύτερη, δεν υπάρχει τρόπος να αναπτυχθεί παρά θρυμματίζοντας το άκαμπτο κέλυφος της πρώτης. Και σε αρκετές περιπτώσεις, αυτός που θρυμματίζει και αυτός που θρυμματίζεται είναι εμπειρικά ο ίδιος άνθρωπος.


132. Επιμελητής κειμένου

Το εξεγερμένο πλήθος είναι ένας επιμελητής κειμένου. Βρίσκει το κείμενο --την πόλη, την κοινωνία, την οικονομία, τους νόμους-- έτοιμο, γραμμένο από κάποιον άλλο. Και ο μόνος τρόπος που έχει για να παρέμβει σ' αυτό είναι να σβήσει φράσεις, να απαλείψει εδάφια, να μουντζουρώσει τη σελίδα, να θέσει ερωτήματα για όσα το κείμενο δεν απαντά.

Μπορεί ο επιμελητής να γράψει δικό του κείμενο και να πάψει να αναλώνεται στην προσπάθεια να διορθώσει αυτά που ό,τι και να γίνει, θα διατηρήσουν σημαντικό κομμάτι από το αρχικό τους στίγμα; Αυτή είναι μια πραγματικά σπάνια στιγμή στην πολιτική. 

Sunday, May 2, 2010

131. Εφιάλτες

Μέρα με τη μέρα κι ένας. Και ο καθένας πιο εκθρασυμένος από τον προηγούμενο. Στριμώχνονται ποιος θα πρωτοπροσφέρει υπηρεσίες, ποιος θα πρωτοπουλήσει αυτό που δεν κατέκτησε ποτέ, αυτό για το οποίο πλήρωσαν άλλοι. Καταγράφω τα ονόματα, τις ημερομηνίες, τα κείμενα δημόσια. Και ας είναι βαρετός ο συρφετός από τσιράκια, δεν είναι στόχος να διασκεδάζουμε κανέναν. Στόχος είναι να μείνουν τα κείμενα. Χωρίς σχόλια. Να τα βλέπει ο κόσμος συγκεντρωμένα, να τα συγκρίνει, να παρατηρεί την αλληλουχία τους, τις συγγένειές τους, την φρασεολογία τους. Να αναλογίζεται τι σημαίνει ότι ξέρει ήδη κάποιους --καλά παιδιά!-- που λένε ακριβώς τα ίδια. Θέλω να μην ξεχαστούν αυτά τα λόγια, αυτά τα ονόματα. Γιατί κάποτε θα κάνουν πως δεν θυμούνται, κάποτε θα ξαναντυθούν τον λευκό μανδύα της δημοκρατίας, κάποτε θα ξαναγράφουνε για υψιπετή και φιλελεύθερα ιδανικά και θα χαίρεται ο κόσμος την αβροφροσύνη της πένας τους. Και τότε πρέπει να υπάρχει μαρτυρία, τότε κάποιος πρέπει να μπορεί να διηγηθεί την ιστορία που ξεχάστηκε. Αυτή τη φορά είναι η δική μου βάρδια.

130. Εξυπνάδα και βλακεία

Η νεοελληνική γλώσσα έχει περιβάλλει την "εξυπνάδα" με ένα βαθμό δίκαιης καχυποψίας, συνδέοντάς την λέξη με μια σειρά από αρνητικές συνδηλώσεις, από τις οποίες προφυλάσσει ταυτόχρονα τις λιγότερο "μοντέρνες" λέξεις "ευστροφία", "ευφυϊα" ή "διάνοια".

Έτσι, "εξυπνάδα" και "έξυπνος" είναι λέξεις που συχνά κουβαλούν ήδη επάνω τους ακυρωτικά εισαγωγικά για να δηλώσουν:
α) την πρακτική περιφρόνηση προς τα δικαιώματα των άλλων (π.χ "είδες ο 'έξυπνος' πώς προσπέρασε την θέση του στη γραμμή;")
β) την φραστική περιφρόνηση της ευφυϊας των άλλων (π.χ "δεν μπορείς να απαντήσεις λογικά και το ρίχνεις στις εξυπνάδες τώρα";)

Και στις δύο περιπτώσεις η λέξη καταγράφει (και καταγγέλει) μια συγκεκριμένη διασύνδεση μεταξύ της τεχνικής ευστροφίας και της κυριαρχικής προδιάθεσης, της έλλειψης σεβασμού στην ισότητα όλων με όλους. Ο "έξυπνος" είναι αυτός ο οποίος αδυνατεί να κατανοήσει ότι οι  άνθρωποι γύρω του είναι εξίσου εύστροφοι με τον ίδιο. Είναι αυτός ο οποίος θεωρεί ότι η εξυπνάδα είναι συνώνυμη με την επικύρωση της ανωτερότητάς του από τους άλλους. Με άλλα λόγια, είναι ο πραγματικός βλαξ, εφόσον η βλακεία είναι συνώνυμη με την έλλειψη αυτογνωσίας και την αδυναμία αντίληψης της ανεξάλειπτης ισότητας του ανθρωποφόρου ζώου που είμαστε με όλα τα άλλα ανθρωποφόρα ζώα.

Η πρακτική πολιτική της ισότητας καθυπαγορεύει τον αδήριτο πόλεμο απέναντι στην εξυπνάδα, την εξάλειψη της λογικής του "πνεύματος", που υπήρξε πάντοτε συνώνυμο της αριστοκρατικής υπεροχής και πάντοτε ταυτόσημο με την δυνατότητα του να προξενείς συναισθηματικό άλγος στους άλλους για να επιβεβαιώσεις την δική σου ανωτερότητα. Στον πόλεμο αυτό, είναι ορισμένες φορές ανάγκη να επιστρατεύεται ο σαρκασμός, όπλο που τελειοποίησαν και μας κληροδότησαν οι αρχαίοι πολέμιοι των "έξυπνων", αυτοί που είχαν την πιο ξεκάθαρη συναίσθηση του τι σημαίνει για την σκέψη το να αναγνωρίζεις ότι είσαι ένα ανθρωποφόρο ζώο όπως όλα: οι κυνικοί.