Sunday, March 28, 2010

118. Δυστοπία

Και αν αυτή τη στιγμή η μη δράση, η μη δραστική ανταπόκριση στον διαφαινόμενο από όλες τις ενδείξεις όλεθρο, το να κάνεις υπομονή, το να μην κάνεις τίποτε, το να περιμένεις το θαύμα, το να λες "έχει ο Θεός", και αν αυτό είναι η δική σου υπογραφή στη δική σου θανατική καταδίκη; Και αν η εξειρήνευσή σου σήμερα είναι εγγύηση της υποχρεωτικής σου εισόδου σε εμπόλεμη κατάσταση με τον καθένα που θα βαφτίζεται εχθρός αύριο; Και αν η συναινετικότητά σου με τον "ορθολογιστικό" και "ώριμο" χειρισμό της κρίσης από τους κρατούντες είναι  εκ των προτέρων νομιμοποίηση του μίσους και της καχυποψίας που ήδη βράζουν παντού --ενάντια στους μετανάστες, στους ξένους, σε αυτή ή την άλλη τάξη μισθωτών, ανάμεσα σε ιδιωτικό και δημόσιο τομέα, μέσα στα γραφεία, τα σχολεία, τις αστικές συνοικίες, την επαρχία;  Αν το ότι τα πράγματα αποδείχθηκαν πολύ χειρότερα από ό,τι σου έλεγαν σημαίνει απλώς ότι θα συνεχίσουν να αποδεικνύονται χειρότερα από ό,τι σου λένε; Και αν η δυστοπία είναι ήδη εδώ, και συνίσταται κυρίως στο γεγονός πως νιώθεις ότι είναι αδύνατο να αντιδράσεις, πως νιώθεις σαν να βλέπεις την μοιραία στιγμή να έρχεται ανήμπορος, σαν σε αργή κίνηση, σαν σε εφιάλτη; 

Saturday, March 27, 2010

117. Αντί-...

Κάποιος πρέπει να γράψει την ιστορία του "αντί-" ως τρόπου αυτο-ταυτοποίησης. Από πότε και υπό ποιες ιστορικές συνθήκες επικράτησε η τάση να αυτο-ταυτοποιείται ένα άτομο ή μια ιδεολογική ομάδα αρνητικά, όχι ως υποστηρικτής/τρια μιας θέσης ή αντίληψης αλλά ως πολέμιος/α μιας άλλης; Η δική μου, εντελώς διαισθητική, πρώτη προσέγγιση θα ήταν να εστιάσω στην εποχή του Β' ΠΠ και στην αποτελεσματικότητα του "αντιφασιστικού μετώπου" καθώς και σε αυτή του ψυχρού πολέμου και ιδιαίτερα στη δεκαετία του 50, όταν ο "αντικομμουνισμός" απετέλεσε μια ιδιαίτερα αποτελεσματική βάση διεθνούς συνασπισμού, αντλώντας ιδεολογική νομιμοποίηση (η ειρωνεία της ιστορίας!) από τον στρατιωτικό και ηθικό θρίαμβο του αντιφασιστικού συνασπισμού στον οποίο ο κομμουνισμός έπαιξε βασικό και θεμελιώδη ρόλο (μεταπολεμικά κινητοποιημένος κώδικας σύμπτυξης φασισμού και κομμουνισμού υπό τον αστερισμό του "αντί-": "αντιολοκληρωτισμός").

Είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον από αυτή τη σκοπιά ότι οι αρνητικές μορφές αυτο-ταυτοποίησης έγιναν, μετά το 60, κυρίως εργαλεία του "αριστερού" και όχι του δεξιού ταυτοτισμού: ο δεξιός είναι αυτός που δηλώνει την ταυτότητά του καταφατικά --ως "πατριώτης", "εθνικόφρων", "φιλελεύθερος", κλπ-- τη στιγμή που η αριστερά, μετά από την εθελούσιά της παράδοση στις πιο άκριτες κοινοτοπίες του "αντιολοκληρωτισμού" αρκείται στο να δηλώνει "αντισυστημική", "αντιεξουσιαστική", "αντιρατσιστική", "αντιφασιστική", "αντικαπιταλιστική" κλπ. 

Το πρόβλημα είναι ότι αυτή η συστηματική προσφυγή στην αρνητική αυτο-ταυτοποίηση δημιουργεί μεν τις προϋποθέσεις ευρέων συνασπισμών, το κάνει όμως σε μια βάση τόσο ισχνή ώστε αυτοί οι συνασπισμοί να αδυνατούν πλήρως να φτάσουν σε ένα καταφατικό και κοινό όραμα. Τη στιγμή που τίθεται επί τάπητος το ζήτημα "τι θέλουμε;" ή "τι πιστεύουμε;", κάνουν την εμφάνισή τους κάθε είδους αγεφύρωτα χάσματα, τα οποία κρατά μεν προσωρινά αόρατα η φαινομενική ενότητα υπό την αιγίδα της από κοινού άρνησης, χωρίς όμως ποτέ να τα υποβάλλει σε διαδικασίες ζύμωσης, διαπραγμάτευσης, και υπέρβασης. Για αυτό και όποτε η σημερινή "αριστερά" καλείται να πάρει καταφατική θέση για κάτι, να μιλήσει στο όνομα θετικών αξιών, τρέπεται ατάκτως σε φυγή, περιμένοντας την εμφάνιση του επόμενου μπαμπούλα δεξιάς ακρότητας για να μπορέσει να επιδείξει μια δύναμη που όλοι οι αντίπαλοί της γνωρίζουν καλά ότι είναι εφήμερη και πλασματική--και που θα συνεχίσει να είναι τέτοια για όσο καιρό αντλείται αποκλειστικά από την άρνηση, δηλαδή την προθυμία να αφήσει στον αντίπαλο την αποκλειστική νομή της θέσης αυτού που μπορεί να λέει "ναι", του νιτσεϊκού κυρίαρχου.


Friday, March 26, 2010

116. Οι άεργοι συκοφάντες

Από την εκκλησία, απ' τους ναούς, από την αγορά, είχαν όλοι εξαφανιστεί. Πίσω από κάθε σφαλιστή πόρτα υφαίνονταν μια διαφορετική συνομωσία. Έξω στο δρόμο, μόνο τζιτζίκια, αδέσποτα σκυλιά, και λίγοι συκοφάντες, που 'χανε μείνει μόνοι, δίχως κατηγορούμενους να ρουφιανέψουν, δίχως κατήγορους να τους πληρώσουν. Οι άεργοι συκοφάντες έπαιζαν μια τον αφέντη και μια τον δούλο. Πώς να περάσει αλλιώς η ώρα; Μια κάνανε τεμενάδες στο πουθενά, στον άδειο αέρα, μια κραδαίνανε μαστίγια και χτυπούσανε με οργή τις πέτρες, που 'χανε χορταριάσει. Ήτανε κωμικό το θέαμα, ήτανε θλιβερό; Ποιος να γνωρίζει; Οι δρόμοι έμεναν άδειοι, θεατές πουθενά. 

Thursday, March 25, 2010

115. Ποδοσφαιρική αλληγορία

Αν ο Λένιν έπαιζε ποδόσφαιρο, θα ήταν ο Ζινεντίν Ζιντάν: οργανωτής, εγκέφαλος του παιχνιδιού, ηγέτης, εκτελεστής. Κανείς δεν έφτασε τόσο κοντά στην απόλυτη σύζευξη θεωρίας, στρατηγικής και πρακτικής.  

Αλλά άλλο ο Ζιντάν και άλλο ο Σι Ζητάν που λέμε. Το θέμα είναι ότι το να περιορίζεσαι στο να φοράς τη φανέλα με τη στάμπα από πίσω που αγόρασες για 79.90 και να μιμείσαι τους πανηγυρισμούς και τους μανιερισμούς αυτών που γνωρίζεις μόνο απ' την τηλεόραση δεν σου επιτρέπει καν να συμφιλιωθείς με τον λιγότερο ποδοσφαιρικά προικισμένο εαυτό σου.

Saturday, March 13, 2010

114. Ορισμοί

Αναχρονισμός: Η συζήτηση περί των "εθνικών χαρακτήρων" των Ευρωπαίων εν έτει 2010.

Από άλλο πλανήτη: Το να θεωρείς ότι πρέπει να κάνεις ρεπορτάζ για το τραγούδι που θα στείλει η Ελλάδα στη Eurovision.

Γενική Απεργία: Η μόνιμη απροθυμία του παγκόσμιου πλούτου να εργαστεί για τον άνθρωπο.

Γερμανία: Ένα από τα ονόματα του υπερεγώ που κατατρέχει τους Έλληνες. Στην αρχαιότητα, λεγόταν Ερινύες.

Διεθνής Κοινότητα: Μια σύναξη της οποίας το πραγματικό νόημα καταλαβαίνεις μόνο όταν τύχει να την βρεις απέναντί σου.

Εκλογές: Η διαδικασία μέσω της οποίας επιλέγεις τον οδηγό του λεωφορείου της γραμμής.

Εργασία:  Αυτό το οποίο όλοι λένε ότι πρέπει να κάνεις περισσότερο αλλά που δεν μπορείς να βρεις.

Ευρώπη: Μια γηραιά κυρία που έπεσε θύμα όψιμου ναρκισισμού.

Ηνωμένα Έθνη: Μια πολύ έξυπνη καμπάνια της Benetton.

Η.Π.Α: Ένας τυφλωμένος από τα πολλά στεροειδή body-builder σε φάση κατατονίας.

Κίνα: Η ζωντανή απόδειξη του αξιώματος "ο γραφειοκρατικός κομμουνισμός είναι το τελευταίο δεκανίκι του καπιταλισμού".

Πολιτική υπευθυνότητα: Η μέριμνα των υπηρετών του Κεφαλαίου για τη διάσωση του αφεντικού τους.

Σοσιαλιστικό κόμμα: Το κόμμα στο οποίο μπορείς να βασιστείς σε ένα ιδεολογικό σύμπαν όπου κυριαρχεί η σύγχυση. Είναι πάντα με το διεθνές Κεφάλαιο με τον ορθολογικότερο δυνατό τρόπο.

Τοκογλυφία: Ένα πολύ άσχημο όνομα για τα διεθνή αναπτυξιακά πακέτα που προσφέρονται σε αναπτυσσόμενες χώρες.

113. Πωλούνται προσωπικότητες

Τώρα που το λεγόμενο image market ξεφούσκωσε εν τω μέσω γενικευμένων φόβων ανεργίας, φτώχειας και επισφάλειας, τώρα που ξαναέγινε ζήτημα η βασική επιβίωση, τι θα γίνει με όλες αυτές τις ορθοψυχικές πανοπλίες --"προσωπικότητες"-- που καλλιεργήσαμε; Τόσα lifestyle περιοδικά, διαφημίσεις, εκπομπές, τόσες φοβίες και ανασφάλειες για το σώμα μας, για το ύψος μας, για την τριχοφυϊα μας, για το ρολόϊ που φοράμε, το αυτοκίνητο που οδηγούμε, για το τι λένε τα έπιπλά μας για μας, για τα 100 πράγματα που πρέπει να έχουμε κάνει ως τα τριάντα μας αν θέλουμε να λεγόμαστε "πραγματικοί" άνδρες ή γυναίκες --τι να τα κάνουμε πλέον όλα αυτά; Και το κυριότερο, υπάρχει πουθενά κανείς που να ενδιαφέρεται να αγοράσει το προϊόν που προέκυψε, όσο ακόμα είναι καιρός; Γιατί ανεξάρτητα από το αν η επερχόμενη κοινωνία είναι αυταρχικά καπιταλιστική ή επαναστατικά αντικαπιταλιστική, ένα είναι σίγουρο: δεν θα χει πλέον κανένα ενδιαφέρον για τέτοιου είδους "προσωπικότητες".

112. Σλόγκαν της ημέρας

Ο καπιταλισμός μπορεί να ζήσει και χωρίς εσένα. Εσύ μπορείς να ζήσεις χωρίς τον καπιταλισμό;

Tuesday, March 9, 2010

111. Λύσεις και προοπτικές

Υπάρχουν δύο τρόποι για να λύσεις ένα πρόβλημα:

1. Ο επιστημονικός. Αναλύεις το πρόβλημα στις συνιστώσες του και το επιλύεις στηριζόμενος σε κάποια αξιώματα και κάποιες μεθοδολογικές αρχές.
2. Ο πολιτικός. Δημιουργείς ένα αντι-πρόβλημα. 

Πολιτική επίλυση μιας οικονομικής κρίσης σημαίνει: Δημιουργία ενός πολιτικού προβλήματος. Είναι μια ριψοκίνδυνη λύση: Η διεθνής οικονομική τάξη προβλέπει πολλές και δυσβάσταχτες οικονομικές κυρώσεις για χώρες ή κοινωνίες που δεν συνεργάζονται πολιτικά. Ουσιαστικά, η μόνη σου ελπίδα από την στιγμή που κινείσαι στην κατεύθυνση του να είσαι το πρόβλημα είναι το πρόβλημα να αναπαραχθεί εκτός των συνόρων του κράτους σου και έτσι να μπλοκαριστούν εκ των ένδον οι κατασταλτικοί μηχανισμοί "λύσης" που προβλέπονται για την περίπτωσή σου.

Από την άλλη πλευρά, μπορείς να περιμένεις την επιστημονική λύση στο πρόβλημα της οικονομικής κρίσης. Θα περιμένεις πάρα πολύ, γιατί δεν υπάρχει. Το πρόβλημα της οικονομικής κρίσης είναι ότι δεν έχει οικονομική λύση. Καμμία σοβαρή οικονομική κρίση δεν ξεπεράστηκε με οικονομικά μέτρα. Το μεγάλο ταμπού στην υπόθεση είναι αυτό: ότι η μόνη ρεαλιστική εναλλακτική στην εξέγερση των μαζών σε ένα κράτος που υποφέρει από τις συνέπειες της κατάρρευσης της αγοράς είναι η ιμπεριαλιστική λαφυραγώγηση ενός άλλου κράτους (ή άλλων κρατών). Το ρολόι ήδη μετράει τον χρόνο ανάποδα, και τα πράγματα αρχίζουν να οδηγούνται σε αγώνα δρόμου μεταξύ δύο προπτικών. Μαζική εξέγερση τόσο απέναντι στο κράτος όσο και απέναντι στην διεθνή τάξη την οποία υπηρετεί; Ή έκθεση στις όλο και πιο ανεξέλεγκτες ορέξεις ενός επιβεβλημένου απ' τα πράγματα ιμπεριαλισμού; To πρόβλημα της περιόδου 1875-1917 δεν έχει ακόμη βρεθεί εκτός ιστορίας. Αυτή η σκέψη τρομάζει. Και τα κράτη και τους λαούς.

Monday, March 8, 2010

110. Τέσσερις εκδοχές ηθικολογίας και μια αντίρρηση

Οι εκδοχές
1. Α, την ξετσίπωτη! (απλή ηθικολογία).
2. Μπορεί να είναι ξετσίπωτη, αλλά εμείς που τη βλέπουμε και μας τρέχουν τα σάλια τι είμαστε; (ηθικολογία στο τετράγωνο).
3. Δεν έχει σημασία αν είναι ξετσίπωτη, σημασία έχει τι συμβολίζει για την κοινωνία μας (ηθικολογία στον κύβο).
4. Είστε όλοι υποκριτές και ανέραστοι, αυτή είναι η μόνη πραγματικά απελευθερωμένη (και εγώ μαζί της, κοιτάξτε πόσο χυδαία γράφω, πόσο απελευθερωμένη είμαι!) (ηθικολογία στην τετάρτη).

Η αντίρρηση
Δεν υπάρχει σεξουαλική απελευθέρωση. Πρόκειται για μια από τις πιο βλακώδεις παρεξηγήσεις από καταβολής ανθρωπότητας. Η σεξουαλικότητα δεν προσφέρει ποτέ απελευθέρωση χωρίς ταυτόχρονα να προσφέρει εγκλεισμό, επικαθορισμό, εμπλοκή στον κόσμο του φαντασιακού και σ' αυτόν της συμβολικής οικονομίας. Το μεγαλύτερο κακό με την σεξουαλική καταπίεση είναι ότι καλλιεργεί τη φενάκη της σεξουαλικής απελευθέρωσης, που φυσικά δεν είναι παρά σεξουαλική καταπίεση σε κατάσταση απάρνησης. 

109. Μανία

Ως πότε θα κρατήσει αυτή η μανία που με κουβαλάει στους ώμους της όταν γράφω; Κάθε φορά που μ' αφήνει αισθάνομαι τόσο εξαντλημένος που αυτό που θα ήθελα περισσότερο στον κόσμο θα ήταν χίλια χρόνια σιωπής. Και μετά επιστρέφει πριν προλάβει καν να καταλαγιάσει και όλα αρχίζουν απ' την αρχή, σαν να μην έχω γράψει ποτέ ούτε λέξη, σαν να μην έχει τίποτε κριθεί, σαν να χρειάζονται όλα να μπουν στην θέση τους ξανά.

Sunday, March 7, 2010

108. Αγνοίας εγκώμιον, η επιστροφή

Ο συντάκτης του παρόντος ιστολογίου όχι μόνο δεν έχει να προσφέρει καμμία αρκούντως αποζημιωτική σε πολιτισμική/πολιτική/ψυχαναλυτική υπεραξία άποψη για το βίντεο της Τζούλιας Αλεξανδράτου, αλλά δηλώνει ότι δεν γνωρίζει καν ποια είναι η Τζούλια Αλεξανδράτου.