Saturday, January 30, 2010

67. Αξιωματική ισότητα, ταυτοτισμός, πειθαρχία

Γιατί πρέπει ένας κομμουνιστής σήμερα να επιμένει, ακόμα και συγκρουσιακά, ακόμα και με το κόστος σύγκρουσης με κομμάτια της αριστεράς, πάνω στην απόλυτη ισότητα όλων, ανεξαρτήτως φύλου, φυλής, σεξουαλικότητας; Για λόγους αρχής, φυσικά.  Ένας κομμουνισμός που έχει απεμπολήσει την σφοδρή επιθυμία για αξιωματική ισότητα, που την έχει, με τον ένα ή άλλο τρόπο, εκχωρήσει σε αυτή ή την άλλη στρεβλά εννοούμενη μορφή "πολιτικού ρεαλισμού", δεν αξίζει το όνομά του.

Αλλά και για λόγους βιώσιμης πολιτικής στρατηγικής: η τάση του ιστορικού κομμουνισμού να εκτοπίσει κάθε είδους ενασχόληση με την σεξουαλική, έμφυλη ή φυλετική διαφορά στο όνομα της πρωταρχικότητας του προλεταριάτου έδωσε απλώς τον χώρο στον φιλελευθερισμό να ασκήσει πολιτισμική, και σε τελική ανάλυση ιδεολογική, ηγεμονία πάνω στις γυναίκες, τους ομοφυλόφιλους, τους μετανάστες, για τους οποίους οι αγκάλες του φάνηκαν ανοιχτότερες από τις δικές μας --στον βαθμό βέβαια που μπορούσαν να εγκολπωθούν κοινωνικά ως καταναλωτές.

Ο ταυτοτισμός, ο κατακερματισμός δηλαδή της κοινωνίας σε ομάδες ουσιοκρατικά εννοούμενων συμφερόντων, είναι δημιούργημα αυτής ακριβώς της εκχώρησης. "Καμμία παραχώρηση στον ταυτοτισμό" δεν σημαίνει οχύρωση πίσω από αντίπαλους ταυτοτισμούς. Σημαίνει ενεργητικό αγώνα στο όνομα της κομμουνιστικής υπόσχεσης για όλους (ας μην ξεχνάμε την σημασία των γυναικείων δικαιωμάτων για τις πρώιμες, πολιτικά ενεργές κομμουνιστικές αλληλουχίες στη Σ. Ένωση, την Κούβα ή την Κίνα, ή την στενή ιστορική σύνδεση, στην Αμερική, την Βρετανία, την Ιταλία, την Ελλάδα ή τις Φιλιππίνες, κομμουνισμού και  ομοφυλοφιλικής έκφρασης). Δεν αντιπαλεύουμε τον φιλελευθερισμό μόνο με την ανυποχώρητη αντιπαράταξη μαζί του, αλλά και διεκδικώντας πίσω την πολιτισμική ηγεμονία που του εκχωρήσαμε σταδιακά παντού. Ο κομμουνιστής δεν έχει δικαίωμα να μην είναι επίσης φεμινιστής, υπέρμαχος των δικαιωμάτων των σεξουαλικών μειονοτήτων, υπέρμαχος των δικαιωμάτων των μεταναστών.

Και από την άλλη, η αυθεντική οικουμενικότητα της κομμουνιστικής υπόσχεσης, η δυνατότητά της να αποτελέσει βάση υποκειμενικοποίησης και πραγμάτωσης για κάθε άνθρωπο, είναι η μόνη βάση πάνω στην οποία μπορεί να χτιστεί μια νέα συλλογική πειθαρχία. Αυτό θα αποκτήσει τεράστια σημασία στην (πιθανή) περίπτωση μακροχρόνιας καπιταλιστικής κρίσης. Δεν πρέπει, σε μια τέτοια περίπτωση, η ελευθερία έκφρασης της "ταυτότητας της ετερότητας" να αποτελέσει το τελευταίο προπύργιο αντίστασης ενός αλλιώς ομολογουμένως αδιέξοδου μοντέλου κοινωνικής οργάνωσης.

6 comments:

  1. Μια ερώτηση πάνω στην πρώτη πρόταση, νομίζω αξια διευκρίνισης:
    Με ποια κομμάτια της αριστεράς πρέπει να συγκρουστεί ο κομμουνισμός/κομμουνιστής για την επίτευξη -ή τουλάχιστον την προσπάθεια αυτής- της καθολικής και ανευ όρων ισότητας; Κοινός στόχος κάθε ανθρώπου εγκολπωμένου στις αριστερές ιδέες είναι η ισότητα και η ελευθερία. Ανεξαρτήτως τάσεων, συνιστωσών ή γκρούπων... Ο κομμουνισμός, η κομμουνιστική υπόσχεση με τη στενή κομματική έννοια, ώς ίθισται πια να χρησιμοποιείται, δεν αποτελεί αντίβαρο στο φιλελευθερισμό αλλά στη γενικότερη αριστερή ενότητα και στην πραγμάτωση των ίδιων των σκοπών της. Έχει καταντήσει κουραστικό το συνεχές, αφιονισμένο και παθητικό κατηγορώ του κομμουνιστικού κόμματος και των μελών ή φίλων του εναντια σε συντροφικές ή τουλάχιστων μη εχθρικές πολιτικοκομματικές μερίδες.
    (Παρά το ερειστικό ύφος, να διευκρινίσω ότι το σχόλιο μου είναι απολύτως φιλικό και συνεργατικό. Επίσης θέλω να σε συγχαρώ για το εξαιρετικό μπλόγκ σου, το οποίο μάλιστα πρόσφατα ανακάλυψα.) Α.Ω.

    ReplyDelete
  2. Γεια σου και πάλι Α.Ω. Σε ποιο κομμουνιστικό κόμμα αναφέρεσαι; Προφανώς όχι στο ΚΚΕ, που ουδεμία σχέση έχει με ό,τι ορίζεται ως κομμουνιστική θέση πιο πάνω. Και φυσικά, το ΚΚΕ δεν έχει καμμία σχέση μαζί μου. Ποτέ δεν υπήρξα μέλος του. Αυτό το οποίο με απασχολεί είναι η ανάγκη για επαναδιεκδίκηση της κομμουνιστικής υπόσχεσης τόσο από τον αδρανοποιημένο φορέα του ονόματος "Κομμουνιστικό" όσο και από τη φιλελεύθερη και "ανανεωτική" αριστερά που έχει προ πολλού απεμπολήσει την μαρξική κριτική και την ιδέα της ανταγωνιστικής αυτονομίας από το καπιταλιστικό σύστημα. Φυσικά, αυτό είναι εγγυημένος τρόπος του να γίνει κανείς οικουμενικά δυσάρεστος (βλ. entry "Η σημασία του να είσαι άχρηστος"), αλλά δεν γίνεται αλλιώς, σε ό,τι αφορά το πως κατανοώ τα πράγματα.

    Σε ευχαριστώ και πάλι για το θετικό πνεύμα, βοηθάει να αντιμετωπίσει κανείς και την σκληρότερη κριτική με αυτοκυριαρχία και ηρεμία.

    Σε περίπτωση που δεν έχεις επισκεφθεί "το άλλο blog" (Radical Desire), θα χαρώ να σε δω και εκεί.

    ReplyDelete
  3. Εξαιρετικό...
    Έχω την εντύπωση ότι αυτήν ακριβώς την "απόλυτη ισότητα όλων, ανεξαρτήτως φύλου, φυλής, σεξουαλικότητας" δεν την εχθρεύεται μονάχα ο φιλελευθερισμός, αλλά και πολλές από τις μειονότητες που "ταμπουρώνονται" πίσω από κάθε λογής διαφορετικότητα (πραγματική ή φανταστική). Η κατωτερότητα γεννά πολλές φορές συμπλέγματα ανωτερώτητας...

    ReplyDelete
  4. @Anonymous: Νομίζω ότι τα συμπλέγματα ανωτερότητας ή κατωτερότητας υπάγονται στη σφαίρα των εικασιών για την ατομική ψυχολογία. Το "ταμπούρωμα" πίσω από την διαφορετικότητα όμως μας ενδιαφέρει να του δώσουμε λιγότερους λόγους να υπάρχει, προσφέροντάς του μια γνήσια εναλλακτική.

    ReplyDelete
  5. Οκ, αλλα για να του δώσουμε λιγότερους λόγους να υπάρχει, όπως λες, δεν πρέπει να κατανοήσουμε και τα αίτιά του ; Κι οι κοινωνικές συμπεριφορές δεν έχουν πάντα αμιγή πολιτικά και συνειδητά αίτια-δίχως βέβαια αυτό να σημαίνει ότι παραδίδουμε τα "πρωτεία" στην ψυχολογία. Δεν βλέπω όμως και πώς αλλιώς μπορεί κανείς να αντιταχθεί στην σημερινή πολιτισμική ηγεμονία, ιδίως όπως εκφράζεται μέσω της διαφήμησης και των ΜΜΕ...

    ReplyDelete
  6. Σίγουρα υπάρχουν δυσκολίες, φίλε ανώνυμε, αλλά όπως λες, χωρίς συνειδητότητα δεν μπορείς να αντισταθμίσεις την ιδεολογική λειτουργία.

    ReplyDelete