Sunday, December 20, 2009

26. Παράγκα

"Όπου κοιτάζω να κοιτάζεις": πάντοτε μου έκανε εντύπωση η πρώτη φράση της "Παράγκας". Γιατί πλαισιώνει όλο το τραγούδι με μια προστακτική που φαίνεται να λησμονείται μπροστά στην οικονομία με την οποία ζωγραφίζει το καταθλιπτικό αλλά εκ των υστέρων οικείο τοπίο των καφενείων, των περιπτέρων, των γηπέδων--των χώρων συνάθροισης χωρίς πολιτική που οριοθετούν την (αρρενοκρατούμενη) μικροαστική πραγματικότητα της Ελλάδας στα δύσκολα μέσα του 60.

Η προσωπική καταγραφή ενός κοινωνικού τοπίου αγαπιέται λιγότερο ή περισσότερο, αλλά πάντα εφόσον πρώτα κατηγοριοποιείται ως προσωπική καταγραφή. Κι όμως, το τραγούδι θέλει να είναι κάτι άλλο από μαρτυρία του ενός. Θέλει να σε μάθει να βλέπεις όπως βλέπει, να κοιτάζεις εκεί που κοιτάζει. Η παράγκα δεν υπάρχει αντικειμενικά, "εκεί έξω". Διαγράφεται μπροστά στα μάτια αυτών που μαθαίνουν να αντιλαμβάνονται τα πράγματα γύρω τους με ένα συγκεκριμένο τρόπο, στρέφοντας το βλέμμα σε συγκεκριμένα σημεία, παρακάπτωντας ή αγνοώντας άλλα. Το τραγούδι είναι οικείο επειδή πέτυχε να εκπαιδεύσει τη συλλογική ματιά, να την μάθει να βλέπει όπως το ίδιο. Δεν την βρήκε έτοιμη, δεν την συνάντησε ως κάτι που προϋπήρχε.

Ο σκοπός της προσωπικής καταγραφής κοινωνικών φαινομένων δεν είναι η επικοινωνία αλλά η δημιουργία ενός τρόπου αντίληψης της συλλογικής πραγματικότητας. Και η δημιουργία αυτή στηρίζεται αποκλειστικά στην αποτελεσματική ανοικείωση του οικείου, που το καθιστά συλλογικά αντιληπτό για πρώτη φορά. Αυτό συγκρατώ από την πρώτη φράση του διάσημου αυτού τραγουδιού.

No comments:

Post a Comment