Saturday, December 26, 2009

36. Θρησκεία, κοσμικότητα, βεβήλωση

Εκκοσμικευμένη θρησκεία--θρησκεία που, έχοντας αποκολληθεί από τον αρχικό τελετουργικό της χώρο, φτάνει να κορέσει και την τελευταία λεπτομέρεια της καθημερινής, κοσμικής ζωής--έχουμε, από τον 18ο αιώνα τουλάχιστον. Λέγεται αγορά, κεφάλαιο, οικονομισμός, φετίχ του εμπορεύματος.

Απέναντι στην μεταμόρφωση της ίδιας της κοσμικότητας σε μέσο κυριαρχίας της θεολογίας, η απάντηση--όπως είχε ήδη υποπτευθεί ο Walter Benjamin, και όπως πρόσφατα έδειξε ο Giorgio Agamben (βλ. Βεβηλώσεις)--δεν μπορεί να είναι "περισσότερη εκκοσμίκευση." Περισσότερη εκκοσμίκευση σημαίνει απλώς "περισσότερος χώρος εποίκισης για τη θεολογία του κεφαλαίου", "λιγότερες αντιστάσεις στην εισβολή της κεφαλαιοκρατικής κοσμικότητας στον πυρήνα του θεολογικού κυττάρου".

Όχι, αυτό που θα ήταν σαφώς επαρκέστερο ως αντίδοτο στην εκκοσμικευμένη θρησκεία θα ήταν μια βέβηλη θρησκευτικότητα: ενίσχυση της στρατιάς των αγίων χωρίς στέφανο (άγιος Χάρβει Μιλκ, αγία Κωνσταντίνα Κούνεβα, άγιος Ραούλ Χίλμπεργκ, άγιοι Ζενέ και Φουκώ, άγιος Φανόν, άγιος Παζολίνι, άγιοι Γκράμσι, Λούξεμπουργκ, Μαγιακόφσκι, Κάφκα, Προυστ, Μάντελσταμ, Πλατόνοφ, Μπωντλέρ), πίστη στον αινιγματικό, άχρηστο για σκοπούς σωτηρίας "αδύναμο μεσσιανισμό" (Μπένγιαμιν), πίστη στην υπερβατικότητα του εμμενούς (δηλαδή, πάνω από όλα, στην τέχνη), θεολογική έκσταση με τις μωρές παρθένες που χάνουν την ευκαιρία να συναντήσουν τον Ιησού, τον χωρικό που μένει κλεισμένος έξω από την πόρτα του Νόμου, τον Μεσσία που "δεν θα έρθει την τελευταία μέρα, αλλά τη μέρα μετά την τελευταία μέρα, την τελευταία μέρα όλων."

5 comments:

  1. Φίλε Αντώνη,


    Μη λες τέτοια, μη λες τέτοια! Θα σε περιλάβει ο Γαβριηλίδης και θα ετοιμάσει νέα έκδοση, "επηυξημένη και βελτιωμένη":

    "Η ΑΘΕΡΑΠΕΥΤΗ ΝΕΚΡΟΦΙΛΙΑ ΤΟΥ ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΩΤΙΣΜΟΥ Ρίτσος-Ελύτης-Θεοδωράκης-Σβορώνος-Αντώνης"!


    Τα λέμε :-)

    ReplyDelete
  2. Αν το να αγκαλιάζεις Χίλμπεργκ, Μιλκ, Κούνεβα και Φανόν είναι πατριωτική ρητορική ρε παιδιά, τότε κάτι πολύ ωραίο έχει γίνει στην πατριωτική ρητορική! More power to it, στην περίπτωση αυτή!

    ReplyDelete
  3. Φίλε Αντώνη,


    Μη τα λες σε μας, στον Άκη πες τα! Άγιοι (έστω και χωρίς στέφανο); Αυτά είναι πτωματολαγνεία και θυματοποίηση! Πίστη; Δεν υπάρχει τέτοια λέξη! Το μόνο που υπάρχει είναι η "χαρά του να είσαι κομμουνιστής"!...


    Τα λέμε.

    ReplyDelete
  4. Χμ. Να το διαβάσω τώρα αυτό (ακουστά το έχω) ή να μην το διαβάσω;

    ReplyDelete
  5. Φίλε Αντώνη,


    Να το διαβάσεις οπωσδήποτε! Για να δεις ότι η δογματική σκέψη δεν είναι αποκλειστικότητα κανενός αριστερού ρεύματος!


    Τα λέμε.

    ReplyDelete