Saturday, December 26, 2009

35. Φόβος (una salus victis nullam sperare salutem)

Η κοινωνία μας, και μιλάω για την δυτική κοινωνία ευρύτερα, είναι πάνω από όλα φοβική κοινωνία. Φοβάται διαρκώς, φοβάται αδιακρίτως, φοβάται προληπτικώς, φοβάται υστερικά: την γρίππη, τις πανδημίες, την εγκληματικότητα, την πολιτικοποίηση, τις γιάφκες, τους κουκουλοφόρους, τους μετανάστες, τους μουσουλμάνους, τους ομοφυλόφιλους, τους άγνωστους, τον έρωτα, τις ιδέες, την ουτοπία, τον κομμουνισμό, το πάθος, τον θυμό, την πεποίθηση, τις ισοτιμίες συναλλάγματος, την πτώχευση, το μέλλον, το παρελθόν, την φύση, την πληθυσμιακή βόμβα.

Ο προηγούμενος αιώνας βίωσε την ιστορική φρίκη στο πετσί του. Αλλά φοβόταν πολύ λιγότερο. Τον οδηγούσε μια αίσθηση συνεπαρμού με τον εαυτό του, με την ίδια του την τόλμη: "Εγώ δεν έχω ουδέ μιαν άσπρη τρίχα στην ψυχή μου...εικοσιδυό χρονώ λεβέντης." Ναι, ο Μαγιακόφσκι αυτοκτόνησε. Αλλά πρώτα έζησε. Εμείς είμαστε οι άνθρωποι που φοβούμενοι τις συνθήκες που οδήγησαν στο πρώτο, δεν μπορούμε να κάνουμε το δεύτερο. Για μας ο Νίτσε δεν είναι ο άνθρωπος που τόλμησε να κουρελιάσει τον αιώνα του και μαζί τον εαυτό του αλλά αυτός που "έκλαψε" γονυπετής και συντετριμμένος. Τι κρίμα, αυτή η πρόωρη γήρανση που τρώει τα νιάτα των δήθεν εξασφαλισμένων!

"Προλετάριοι όλων των χωρών ενωθείτε, δεν έχετε να χάσετε παρά τις αλυσίδες σας." Εμείς δεν είμαστε προλετάριοι, ούτε βλέπουμε τον εαυτό μας ως τέτοιους, αυτό είναι βέβαιο. Μήπως όμως δεν είμαστε ούτε νοικοκυραίοι, ακόμα και αν φαντασιωνόμαστε τον εαυτό μας ως τέτοιους πίσω από τις κλειδαμπαρωμένες πόρτες μας; Μήπως πίσω από την πόρτα δεν έχει μείνει τίποτα παρά η σκιά του ιδιοκτήτη του σπιτιού; Μήπως έχουμε ήδη χάσει τις αλυσίδες μας; Μήπως αυτό που μας φοβίζει περισσότερο είναι η αίσθηση, στο πίσω μέρος του μυαλού, ότι έχουμε, ως επίγονοι της γενικής διάνοιας αιώνων, εκπέσει από κάθε ειδωλολατρική παρηγοριά, ότι δεν υπάρχουν Θεοί για να μας προστατέψουν;

"Μην φοβάστε, δεν έχετε εξασφαλίσει τίποτε. Όλα όσα καταχωνιάσατε στα σεντούκια έχουν γίνει σκόνη. Δεν υπάρχει στόχος, ή υπάρχει αλλά δεν τον ξέρουμε, ή χρειαζόμαστε ξεκούραση, ένα διάλειμμα. Όποιος θέλει μπορεί να κατέβει απ' το αυτοκίνητο. Μπορεί να σβήσει τη μηχανή. Μπορεί να κλείσει τον διακόπτη. Ή να αρχίσει να τρέχει μέχρι να σκάσουν τα πνευμόνια του. Μη φοβάστε, δεν υπάρχουν εχθροί, υπάρχουν μόνο εχθροί, είμαστε όλοι εχθροί ο ένας του άλλου και του εαυτού του."

Ποιος θα μας μιλήσει έτσι, ποιος θα κρατήσει παρέα στα ορφανά της προϊστορίας, τους επιζήσαντες του "μετά";

Μουσικόν διάλειμμα

3 comments:

  1. Καλησπέρα, έκανα αναδημοσίευση του μισού περίπου παραπάνω κειμένου στο blog μου με link για εδώ.

    Ελπίζω να μην υπάρχει πρόβλημα, αν υπάρχει να μου το πεις άνευ δισταγμού.

    ReplyDelete
  2. Ωπ, τώρα το είδα αυτό φίλε GR. Τι πρόβλημα να υπάρχει, τιμή μου.

    ReplyDelete